Zaterdagmiddag in de huiskamer op mijn afdeling. Ik werk zoals jullie misschien wel weten op een afdeling waar mensen met dementie wonen. Sinds kort woont Jaap bij ons. Jaap is een vriendelijke man van in de 90 die in het begin wel even moest wennen maar overdag zijn draai wel aardig gevonden lijkt te hebben. Vaak gaat hij gezellig mee naar de andere kant van het huis naar “de Oranjerie” waar de mensen die minder ver gevorderd zijn in hun dementie leuke activiteiten doen met een activiteitenbegeleider. Maar soms blijft Jaap ook gezellig bij ons in de huiskamer op de afdeling.
Wanneer Jaap bij ons op de afdeling blijft vind hij het heerlijk om muziek te luisteren. Bij dansmuziek waagt Jaap soms zelfs een dansje! Bij langzamere muziek blijft hij meestal zitten, maar ook dan zit hij niet stil. Dirigerend met de armen op de maat van de muziek en het hoofd heen en weer bewegend playbackt Jaap mee, en als Jaap zich zeker genoeg voelt zingt hij uit volle borst mee. Jaap straalt wanneer er muziek op staat, en hij heeft niet alleen een brede muzieksmaak maar kent ook nog eens heel veel nummers. Zo hoorde ik hem laatst een keer meezingen op een lied van UB40, niet echt muziek die ik verwacht bij een heer in de 90!
Muziek doet veel met onze Jaap. Het doet hem stralen of in gedachten verzinken. Soms springt hij op, wel met het tempo passend bij zijn leeftijd, en danst alsof zijn leven er vanaf hangt. En soms raakt het hem en zakt hij enigszins in elkaar en laat het hoofd hangen. Vanmiddag zag ik het gebeuren toen “het Dorp” van Wim Sonneveld voorbij kwam. Ingetogen playbackte Jaap mee met het eerste couplet, met hangende schouders en het hoofd gebogen. Het refrein zong hij, niet uit volle borst, maar wel mee. Even dacht ik dat ik tranen in de ogen van Jaap zag, maar door de weemoedige glimlach die ik zag ontstaan dacht ik dat ik het mis had. En zo ging het een paar keer. Tot de laatste noten van dit mooie nummer.
Het hoofd van Jaap zakte nog een laatste keer omlaag terwijl hij inmiddels wel wat harder de laatste noten aan zijn mond liet ontsnappen. En terwijl Jaap zijn hoofd boog zag ik dat er een traan uit zijn oog naar beneden viel. Ondanks de weemoedige glimlach liepen de tranen over zijn wangen. Natuurlijk ben ik even bij Jaap gaan zitten, maar al snel had ik door dat het geen tranen van verdriet waren maar dat Jaap vermoedelijk door de muziek weemoedige gevoelens had gekregen. Het volgende nummer was namelijk wat vrolijker, en ook met dat nummer zong Jaap weer net zo makkelijk mee.
Wat is het toch prachtig wat muziek met een mens kan doen. En hoe bijzonder is het dat muziek deze uitwerking kan hebben op mensen met dementie. Van dit soort mooie momenten word ik altijd heel gelukkig, op dat soort momenten ben ik weer even extra blij dat ik bijna 3 jaar geleden de keuze heb gemaakt om de zorg in te gaan.
