Angsten overwinnen is simpelweg beginnen

Angsten overwinnen is simpelweg beginnen, dus ik begin maar met te zeggen:

Ik heb een angststoornis.

Twee jaar geleden kwam ik voor de zoveelste keer in mijn leven terecht bij een psycholoog, op dat moment had ik flink last van verlatingsangst. Een kleine maand na mijn eerste afspraak hoorden wij als gezin dat mijn moeder ongeneeslijk ziek was. In die periode speelde er ook op mijn werk iets waar ik erg veel last van heb gehad. Ik kreeg de diagnose angststoornis.

Met twee onderwerpen ging ik samen met mijn behandelaar aan de slag. Ik leerde omgaan met de situatie op mijn werk en leerde hoe ik om moest gaan met het komende verlies van mijn moeder, Toen mijn moeder vier maanden na mijn eerste sessie overleed had ik op het vlak van verlatingsangst grote stappen gemaakt en kon ik haar verlies dragen. Natuurlijk was ik wel intens verdrietig en heb ik ook echt wel dagen gehad dat ik mijn bed niet uit kon komen, maar ik kon het een plaatsje geven zoals ze dat dan zeggen, en mijn angst kromp weer tot het formaat waar ik altijd mee heb geleefd, niks aan de hand (maar eigenlijk dus wel)

Kort na het overlijden van mijn moeder kwam er nóg een grote verandering in mijn leven waar ik om privacy redenen hier niet verder op in kan en wil gaan. Die verandering was zo enorm groot en gaf me zo'n onveilig gevoel dat ik bijna een jaar niet anders kon dan pleasen tot ik er bijna letterlijk bij neerviel.

Wat is fawnen?

Fawnen is een van de vier vluchtreacties is bij stress? Naast vechten, vluchten en bevriezen kan je ook gaan fawnen. Fawnen lijkt op pleasen maar werkt toch anders. Pleasen is meer een bewuste keuze, je kiest ervoor om iets te doen om de ander positief gestemd te houden. Fawnen is een automatische overlevingsreactie die in veel gevallen ontstaat in je jeugd. Je lichaam kiest onwillekeuring voor veiligheid door te fawnen, zelfs als dit betekent dat je jezelf verliest. Ik heb mezelf altijd een pleaser genoemd, ik heb altijd gedacht dat ik pleasde omdat ik het anderen graag naar de zin maakte. Het afgelopen jaar kwam ik tot de conclusie dat ik geen pleaser ben maar een fawner. Ik fawn als ik me onveilig voel, en dat voel ik me heel vaak.

Ik wil niet langer fawnen!

Eind 2025 gebeurden er een aantal dingen kort achter elkaar waardoor er een knop bij mij is omgegaan. Ik wíl niet meer fawnen. Door te fawnen geef ik anderen goedkeuring om over mij heen te lopen, om mij respectloos te behandelen, om mij te laten doen wat ik zelf eigenlijk helemaal niet of niet graag wil. Dit betekent trouwens niet dat ik alleen fawn als ik oneerlijk behandeld wordt, ik fawn ook in minder zware omstandigheden. Het waren alleen nare omstandigheden die me ineens deden beseffen wat er gebeurde, me deden beseffen wat ik eigenlijk mijn hele leven deed.

Dat besef deed iets met mij en maakte dat ik een keuze kon maken die ik een jaar geleden niet had durven maken. Die keuze heeft enorme gevolgen voor me. Door te handelen naar die keuze raak ik in een klap een heel groot stuk veiligheid kwijt, maar ik moet dit doen wil ik niet steeds verder in de greep van mijn angst komen. En zo raakte ik in januari in een negatieve spiraal waar ik geen uitweg meer uit zag. Het had invloed op alle aspecten van mijn leven, nergens voelde ik me veilig en altijd stond ik aan met uiteindelijk ook lichamelijke klachten als gevolg. Ik sliep slecht, mijn eetstoornis stak zijn lelijke kop weer op, ik kwam nauwelijks nog buiten en had de ene na de andere paniekaanval. Het ging in die periode niet goed met me en ik droeg het bijna helemaal alleen omdat ik niet anders durfde dan dit bijna alleen dragen.

Ik ben altijd angstig geweest

"Maak je eens niet zo druk!" of "Jij loopt altijd te stressen om niks" Dingen die ik al zo lang ik me kan herinneren regelmatig hoor. En dat klopt. Ik maak me altijd wel ergens druk om en ik kan me best voorstellen dat dat voor mensen om me heen niet altijd prettig is. Altijd maar die beren op mijn pad en waar ik dan ook over praat, want ik wist niet beter dan dat dit normaal was. Ik begreep nooit waarom mensen het raar vonden dat ik altijd allerlei rampscenario's in hun hoofd hadden en ik heb me hierdoor altijd wel een beetje buitengesloten gevoeld. Want ondanks dat ik het niet begreep merkte ik heus wel dat mensen dit een beetje vreemd vonden. Ik lachte het weg, maakte mezelf belachelijk of probeerde het te onderdrukken. Ik ken mezelf niet anders dan iemand die zich altijd wel ergens zorgen om maakt. Tegenwoordig heeft dit een naam, past wat ik voel en hoe ik mij gedraag in een hokje. Het hokje angststoornis. Veel mensen houden niet van hokjes. Ik hou heel veel van hokjes. Hokjes geven me houvast en veiligheid. Hokjes zijn er wat mij betreft niet om je te beperken maar om je richting te geven. Je hoeft helemaal niet in een hokje te blijven als je dat niet wil. Je mag altijd in het hokje "mezelf" gaan zitten. Goed, mijn hokje heet dus angststoornis en sinds ik er meer over lees en leer begrijp ik wat er met mij gebeurt.

Sociale angst

Een deel van mijn angst zit in het sociale stuk, ik heb niet veel vrienden en heb dit ook nooit gehad. Mijn kringetje was door mijn angst zo klein geworden dat ik er op dat moment bijna helemaal alleen voor stond. Ik moést mezelf een duwtje in de rug geven en mijn angst in zijn lelijke bek kijken. Ik moést op een of andere manier mijn sociale kring wat uitbreiden, en dat deed ik ook. Twee van mijn tantes en een jeugdvriendin ben ik eeuwig dankbaar dat zij me nooit los hebben gelaten, ze belden me, hoorden mijn verhaal aan en steunden me. En nog trouwens. Mijn nicht, die ene collega, mijn broer en schoonzus, allemaal weten ze van mijn problemen en allemaal zijn ze er voor me. In 3 maanden tijd breidde ik mijn sociale kring weer wat uit maar worstel ik evengoed wel om het contact te houden. Want dat rotstemmetje in mijn achterhoofd zegt me nog steeds regelmatig dat mensen helemaal niet op mij zitten te wachten. Toch ga ik ervoor, zonder professionele hulp want ik kan helaas pas in augustus, 8 maanden na mijn aanmelding, terecht bij mijn psycholoog.

Ik wil erover praten, erover schrijven.

Afgelopen week heb ik op mijn werk aan een aantal collega’s verteld over mijn angststoornis en de reacties waren anders dan mijn angstige verwachtingen. Mijn angst had mij wijsgemaakt dat mensen helemaal niet zitten te wachten op mijn sneue verhaal en dat ze me waarschijnlijk wel belachelijk zouden maken en ik geloofde dat, maar mijn angst had ongelijk, ik kreeg juist hele begripvolle reacties. De komende tijd wil ik meer schrijven over mijn angsten omdat het me helpt om erover te praten maar ik het op dit moment nog heel moeilijk vind om het er in het echte leven over te hebben. Ik denk dat het goed is dat ik het opschrijf want ik weet vaak pas wat ik voel als ik het opschrijf. En wie weet help ik hier anderen ook mee. Al is het maar een iemand die ik hiermee bereik.